انواع بازار

در مقالات گذشته در مورد لزوم سرمایه‌گذاری برای رسیدن به موفقیت مالی صحبت کردیم. گفتیم که برای رقم زدن زندگی بهتر و دستیابی به موفقیت باید سرمایه‌گذاری صحیح را یاد بگیریم.  هر پس‌اندازی، چه کم و چه زیاد، باید با نگاه سرمایه‌گذاری از آن استفاده کرد. در مورد معجزه سرمایه‌گذاری دیدیم که با صبر و پشتکار و دستیابی به سودهای اندک سالانه، ماهانه و روزانه می‌توان به راحتی ثروتمند شد. اما سوالی که ممکن است برای شما به‌وجود بیاید این است که “چگونه می توانیم به این میزان سودها برسیم؟” یا “کجا باید سرمایه‌گذاری کنیم؟”

انواع بازار

انواع بازار

برای پاسخ به این سوال بهتر است با انواع بازارهایی که می‌توان در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرد آشنا شویم.

انواع بازارهای سرمایه‌گذاری

بازارها از تنوع بسیاری برخوردارند. در تعاریف اولیه، بازار را به عنوان یک مکان فیزیکى اطلاق می‌کردند که خریداران و فروشندگان براى مبادله کالا و خدمات در آن جمع مى‌شدند. اما با گذشت زمان و با ظهور بازارهای غیرفیزیکی، تعاریف کمی متفاوت شد. در واقع بازار، مکانیزمی است که امکان معامله‌ی دارایی‌های فیزیکی و غیر فیزیکی(مالی) را به خریداران و فروشندگان خود می‌دهد. بر این اساس در دنیای امروز به طور کلی بازارها را می‌توان به دو بخش بازارهای فیزیکی و بازارهای مالی تقسیم کرد.

همان‌طور که بیان شد بازارهای فیزیکی اولین بازارهای به‌وجود آمده در طول تاریخ می‌باشند و از نام آن نیز پیداست در این بازارها اجناس، منابع و کالاهای فیزیکی و واقعی مانند خانه، اتومبیل، طلا و … معامله می‌شود.

اما در عصر حاضر در مقابل بازارهای فیزیکی، بازارهای مالی (Financial Market) قرار دارند. بازارهای مالی به بازارهایی گفته می‌شود که اوراق ضمانت مثل سهام، اوراق قرضه، اوراق ضمانت برخی کالاها مثل فلزات گران‌بها(که اصطلاحا به کالاهای اقتصادی معروفند Commodity) و در کل انواع اوراق بهادار (اوراقی که با اسناد مشخص، دارای ارزش و بها باشند) در آن‌ها معامله می‌شود. قیمت این اوراق نیز مانند دیگر بازارها از طریق عرضه و تقاضا مشخص می شود. البته بازارهای مالی نیز به لحاظ سررسید به دو دسته تقسیم می‌شوند: بازار پول (Money Market) و بازار سرمایه (Capital Market). بازارهای مالی در چند صده اخیر رشد قابل توجهی داشته و به طور مستمر در حال تکامل و افزایش نقدینگی در جهان بوده اند.

بازارهای مالی، افراد را قادر به ایجاد تنوع در سرمایه گذاری می کنند. ایجاد تنوع در سبد دارایی منجر به کاهش ریسک می‌شود. کل ریسک به این علت کاهش می‌یابد که زیان حاصل  از بعضی سرمایی‌گذاری‌ها می‌تواند توسط منافع ناشی از سایر سرمایه‌گذاری‌ها جبران شود. از دیگر خدمات بازارهای مالی نیز می‌‌توان به تعیین قیمت وجوه و سرمایه، انتشار و تحلیل اطلاعات و تسهیل مبادلات اشاره کرد.

طبقه بندی بازارهای مالی

۱. طبقه بندی بر اساس نوع دارایی:

الف) بازار سهام: در این بازار، سهام شرکت‌ها که نشانگر مالکیت دارنده آن در شرکت است مبادله می‌شود.

ب) بازار اوراق بدهی: بازاری است که در آن ابزارهای با درآمد ثابت (اوراق قرضه) مبادله می‌شوند.

ج) بازار ابزارهای مشتقه: بازاری است برای معاملات ابزارهایی مبتنی بر دارائی‌های مالی یا فیزیکی که از آن جمله می‌توان به اختیار معامله و قراردادهای آتی اشاره کرد.

۲. طبقه بندی بر اساس مرحله عرضه اوراق بهادار:

الف) بازار دست اول (اولیه) : شرکت‌ها، مؤسسات و بنگاه‌های اقتصادی برای تأمین منابع مالی مورد نیاز خود به مبالغ هنگفتی نیاز دارند که اغلب این منابع را در مقابل واگذاری اوراق بهادار خود به‌دست می‌آورند. در این حالت واگذاری اوراق بهادار و تأمین اعتبار برای نخستین بار منتشر می‌شوند. بر این اساس فروشنده اوراق بهادار در واقع همان ناشر اوراق بهادار است .

ب) بازار دست دوم (ثانویه) : پس از عرضه اوراق بهادار در بازار اولیه و به جهت مبادله اوراق، بازار دست دوم ایجاد می‌شود. این بازار امکان مبادله‌ی اواراق را به‌وجود آورده و قدرت نقدشوندگی آن را می‌افزاید. علاوه بر آن افراد می‌توانند تصمیمات سرمایه‌گذاری خود را تغییر داده، به فروش اوراق بهادار خریداری شده یا خریداری اوراق بهادار دیکر اقدام نمایند. تعداد مبادله در این بازار نامحدود است.

۳. طبقه‌بندی بر اساس سررسید تعهدات مالی:

الف) بازار پول: بازاری برای مبادله پول و دیگر دارایی‌های مالی جانشین نزدیک پول می‌باشد، که سررسید کمتر از یک سال دارند.

ب) بازار سرمایه: بر پایه طبقه‌بندی بازار مالی با نگرش به سررسید دارایی‌ها، بازار سرمایه به بازار داد و ستد ابزارهای مالی با سررسید بیشتر از یک سال و دارایی‌های بدون سررسید گفته می‌شود. بازار سرمایه نسبت به بازار پول بسیار گسترده‌تر است و از تنوع ابزاری بیشتری برخوردار می‌باشد.

در این مقاله و مقالات بعدی قصد داریم انواع بازار های فیزیکی و بازارهای مالی شامل:

  • بازار املاک و مستغلات
  • بازار سکه و طلا
  • بازار پول(مثل بانک)
  • بازار سرمایه(مثل بورس و اوراق‌بهادار)
  • بازار ارز(فارکس – ارزهای دیجیتال)

را معرفی کنیم تا با آشنایی بیشتر بتوانید در بازار مورد علاقه خود سرمایه‌گذاری کنید. (در این مقاله با بازار پول آشنا خواهید شد و در صورت آشنایی با سایر بازارها کافی‌است سایر مقالات مرتبط را دنبال نمایید)

بازارپول(بانک)

همان‌طور که به آن اشاره شد بازار پول بازاری است برای دادوستد پول و سایر دارایی‌های مالی جانشین نزدیک پول، که سررسید کمتر از یک‌سال دارند. همچنین می‌توان از بازار پول به عنوان بازار ابزارهای مالی کوتاه مدت با ویژگی اندک بودن ریسک عدم پرداخت، نقدشوندگی و ارزش اسمی زیاد نام برد. تمرکز اصلی فعالیت این بازار در بهره‌مندی از ابزارهایی است که به اشخاص و بنگاه‌های تجاری این امکان را می‌دهد که به سرعت، نقدینگی خود را به میزان مطلوب از این بازار خارج نمایند.

مهمترین وظیفه‌ی بازار پول، ایجاد تسهیلات برای واحدهای اقتصادی به منظور اصلاح وضع نقدینگی آن‌هاست. همه واحدهای اقتصادی (شرکت‌ها، واحدهای دولتی، نهادهای مالی و حتی یک خانوار)  با مسئله تعدیل نقدینگی روبرو هستند. اگر وجه نقدی که باید بپردازند بیش از وجه نقد دریافتی‌شان باشد، برای وام گرفتن به بازار پول مراجعه می‌کنند. همچنین اگر مازاد نقدینگی داشته باشند و حاضر به درگیرکردن و سرمایه‌گذاری در دراز مدت نباشند، این نقدینگی اضافی را به بازار پول می‌سپارند. ریسک اندک عدم پرداخت، نقدشوندگی و ارزش رسمی زیاد از ویژگی‌های این بازار است. دلیل عمده نیاز واحدهای اقتصادی به بازار پول، تامین نقدینگی و عدم همزمانی دریافت پول و انجام مخارج است.

بازار پول یک بازار سازمان یافته نیست. به عبارت دیگر محل جغرافیایی خاصی برای بازار پول در نظر گرفته نمی‌شود و به طور کلی بانک‌ها، موسسات اعتباری غیربانکی و سایر مکان‌هایی که دادوستد ابزارهای مالی بازار پول در آن انجام می‌شود، تشکیل‌دهنده بازار پول هستند.

ابزارهای بازارپول هم برخلاف اوراق قرضه، سهام و اوراق بهادار درازمدت که در بازار سرمایه مبادله می‌شود برای بیشتر مردم شناخته شده نیست. ویژگی مشترک همه این ابزارها، سررسید کوتاه مدت آن‌ها است.

 

انواع بازار

بانک مرکزی

 

اما بانک‌ها از مهمترین این بازارها هستند و معمولا گزینه اول بیشتر مردم برای حفظ پول و پس‌انداز، این بازار می‌باشد. در بیشتر کشورهای دنیا نیز سرمایه‌گذاری در بانک کمترین ریسک و در عین حال کمترین بازدهی را دارد. حتی در بعضی کشورها مانند سوییس، دانمارک، ژاپن و … نرخ سود بانکی منفی است! به این معنا که هزینه‌های نگهداری سرمایه توسط بانک نیز می‌بایست توسط سپرده‌گذار پرداخت شود. اما در کشور ما اوضاع کمی متفاوت است! در حال حاضر و در اواخر زمستان ۹۶ نرخ سود بانکی برای سپرده‌های یک‌ساله حدود ۱۵% اعلام شده است. میزان سود سپرده‌های بانکی توسط شورای پول و اعتبار و زیر نظر بانک مرکزی تعیین می‌شود. اما در واقعیت بانک‌ها برای اینکه بتوانند در جذب سرمایه رقابت کنند سودهایی تا حدود ۲۰ درصد نیز برای سپرده‌گذاران در نظر می‌گیرند. از مزایای سرمایه‌گذاری در بانک ریسک پایین‌تر و تضمین سود سالیانه سپرده توسط بانک مرکزی است. البته در سال‌های اخیر و در مقایسه با روند تورمی، سرمایه‌گذاری در بانک عملا بازدهی منفی داشته است.

توجه داشته باشید که سود پرداختی بانک‌ها باید از طریق فعالیت‌های صحیح اقتصادی و عمرانی تامین شود، نه از طریق جذب سپرده‌های بیشتر و اعطای وام ها! از نظر اقتصادی افزایش نرخ بهره بانک‌ها بیانگر ضعف سیستم اقتصادی و تلاش بانک‌ها برای جذب سپرده گذاران بیشتر است!

از آنجایی که می‌دانیم شما مستحق بهترین‌ها هستید و به همین دلیل نیز درحال مطالعه و یادگیری می‌باشید، معتقدیم برای رشد و استقلال مالی، افراد باید در فضاهای پویا سرمایه‌گذاری کنند و به هیچ عنوان توصیه‌ای برای سرمایه‌گذاری در بانک نداریم مگر برای استفاده از تراکنش‌های مالی خود به عنوان واسطی برای سایر بازارهایی که مورد نظر شما می‌باشد.

چکیده مطلب:

مطالعه و کسب دانش مناسب، در حوزه سرمایه‌گذاری و شناخت انواع بازار های موجود، از ضروریات رسیدن به استقلال و موفقیت مالی است. از اینرو در این مقاله به صورت کلی با انواع بازارهای سرمایه‌گذاری (بازارهای فیزیکی و بازارهای مالی) و طبقه بندی آن‌ها آشنا شدیم. برای مطالعه بیشتر در مورد بازارهای سرمایه‌گذاری  مقالات زیر پیشنهاد می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست