نحوه محاسبه ضریب بتا

نحوه محاسبه ضریب بتا

در ویدیوها و مقالات گذشته در مورد انواع روش‌های تحلیل سهام صحبت کردیم. همچنین دانستیم که یکی از ابزارهای مهم و کاردبردی برای ارزیابی ریسک و بازده سبد سهام، ضریب بتا است. سوالاتی از قبیل :

ضریب بتا چیست؟!
ضریب بتا چه کاربردی در بازار سرمایه دارد؟!
چطور می‌توان ریسک سبد سهام را با استفاده از ضریب بتا کاهش داد؟!
سهام تدافعی و سهام تهاجمی به چه معناست؟!
ضریب بتای صفر و منفی چه تفسیری دارد؟!

در مقاله “کاربرد ضریب بتا” پاسخ داده شد…

در یک تعریف ساده می‌توان گفت که ضریب بتا میزان نوسان‌پذیری یک شاخص نسبت به شاخص دیگر را بررسی می‌نماید. در بازار بورس اوراق بهادار معمولا (و نه همیشه) ضریب بتا را برای یک سهم نسبت به شاخص کل اندازه‌گیری می‌کنند. در این مقاله قصد داریم مراحل محاسبه ضریب بتا را گام به گام پیش برویم.

استخراج داده‌ها

برای محاسبه ضریب بتای یک سهم در مقایسه با شاخص کل لازم است که اطلاعات قیمت نماد مورد نظر و همچنین اطلاعات تاریخچه شاخص کل را استخراج نمایید. ابتدا با مراجعه به سایت tsetmc.com در قسمت جستجوی نماد، نماد مورد نظر را پیدا کرده و صفحه مربوط به آن را باز می‌کنیم. در این جا قصد داریم شاخص بتا را برای نماد پارس (شرکت پتروشیمی پارس) محاسبه کنیم.

نحوه جستجوی نماد در سایت tsetmc

نحوه جستجوی نماد در سایت tsetmc

سپس در صفحه باز شده بر روی لینک تهیه خروجی کلیک می‌کنیم تا اطلاعات قیمت سهام مورد نظر که در اینجا پارس است، در یک فایل اکسل دانلود شود.

اصفحه نماد شرکت پتروشیمی پارس

صفحه نماد شرکت پتروشیمی پارس

پس از باز کردن فایل اکسل، اطلاعات مربوط به ستون قیمت پایانی که با Close نمایش داده شده و همچنین اطلاعات مربوط به تاریخ میلادی را در یک فایل اکسل دیگر که باز کرده‌ایم کپی می‌کنیم.

استخراج داده‌های مربوط به سهام شرکت پتروشیمی پارس

استخراج داده‌های مربوط به سهام شرکت پتروشیمی پارس

حالا نوبت به استخراج اطلاعات شاخص کل است. برای این کار کافی است به سایت مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران مراجعه کرده و این لینک را باز کنید. سپس نام شاخص مورد نظر (شاخص کل) را انتخاب کرده و بازه زمانی را نیز مشخص می‌کنیم. در این جا چون اطلاعات نماد پارس از تاریخ بیستم تیر ماه ۹۷ و پس از عرضه اولیه آن در دسترس است بازه زمانی را نیز از همین تاریخ شروع می‌کنیم. با کلیک بر روی گزینه excel اطلاعات مورد نظر دانلود خواهد شد.

استخراج داده‌های مربوط به شاخص کل از سایت fipiran

استخراج داده‌های مربوط به شاخص کل از سایت fipiran

پس از کپی کردن ستون مربوط به شاخص کل (value) و تاریخ شمسی آن در فایلی که باز کرده بودیم، مرحله استخراج داده‌ها به پایان رسیده است. توجه کنید که در حال حاضر ستون close مربوط به قیمت پایانی نماد پارس و ستون value مربوط به شاخص کل است و دو ستون کنار هر کدام به ترتیب تاریخ میلادی و تاریخ شمسی اطلاعات را نمایش می‌دهند. فایل اکسلی که باز کرده بودیم در نهایت به صورت زیر درخواهد آمد :

فایل اکسل نهایی پس از استخراج داده‌های مربوط به سهام و شاخص کل

فایل اکسل نهایی پس از استخراج داده‌های مربوط به سهام و شاخص کل

همگام‌سازی

پس از استخراج اطلاعات مربوط به قیمت سهام و شاخص کل می‌بایست این اطلاعات همگام‌سازی شوند. در بعضی روزها ممکن است به دلایلی اعم از بسته بودن نماد، برگزاری مجامع و … اطلاعات مربوط به یکی از ستون‌ها یعنی قیمت سهام یا شاخص کل موجود نباشد. پس لازم است که برای هر روز صحت تاریخ این اطلاعات بررسی شود. مثلا در تصویر بالا اطلاعات مربوط به قیمت سهام در تاریخ ۱۵ آبان (۶ نوامبر) برای قیمت سهام وجود دارد اما برای شاخص کل این اطلاعات در دسترس نیست. پس لازم است اطلاعات مربوط به شاخص را به صورت دستی وارد کنیم و یا به صورت ساده‌تر اطلاعات مربوط به قیمت سهام در این تاریخ را حذف نماییم.

نکته مهم : به جز زمان‌های بسته بودن نماد سهام، می‌بایست داده‌های مربوط به پرداخت سودنقدی و افزایش سرمایه نیز همگام‌سازی شوند. (اصطلاحا می‌بایست از داده‌های تعدیل‌شده استفاده شود.)

در این جا داده‌های مربوط به ۶ روز اول معاملاتی پتروشیمی پارس که قبل از پرداخت سود نقدی بوده است به علت مذکور حذف شد.

برای انجام ادامه محاسبات اطلاعات مربوط به ۷۷ روز کاری اخیر همگام‌سازی شدند. هرچه تعداد روزهای مربوطه بیشتر باشد، محاسبه ضریب بتا به صورت دقیق‌تر انجام خواهد شد.

بازدهی روزانه نماد و شاخص کل

پس از آن که اطلاعات روزانه مربوط به قیمت پایانی سهام مورد نظر و شاخص کل را استخراج کردیم، نوبت به محاسبه ضریب بتا می‌رسد. پیش از محاسبه ضریب بتا لازم است بازدهی شاخص کل و بازدهی قیمت سهام را نسبت به روز قبل محاسبه نماییم.

برای این‌کار  فرمول بازدهی را یک بار برای سهام پتروشیمی پارس در ردیف E و بار دیگر برای شاخص کل در ردیف F وارد می‌کنیم.

محاسبه بازدهی روزانه سهام در ستون E فایل اکسل

محاسبه بازدهی روزانه سهام در ستون E فایل اکسل

محاسبه بازدهی روزانه شاخص کل در ستون F فایل اکسل

محاسبه بازدهی روزانه شاخص کل در ستون F فایل اکسل

محاسبه ضریب بتا

در مقاله کاربرد ضریب بتا خواندیم که این پارامتر با تقسیم کوواریانس شاخص کل و قیمت سهام بر واریانس شاخص کل (طبق رابطه زیر) به دست می‌آید:

فرمول ضریب بتالذا کافی است در فایل اکسل خودمان توابع مربوط به کوواریانس و واریانس را به صورت زیر نوشته و آن‌ها را بر یکدیگر تقسیم نماییم.

با نوشتن فرمول گفته شده در یکی از خانه‌های فایل اکسل به صورت زیر، ضریب بتای سهام شرکت پتروشیمی پارس ۱٫۲۷۷ به دست می‌آید. لذا می‌توان نتیجه گرفت که سهام این شرکت یک سهام تهاجمی است و خرید و فروش آن نسبت به شاخص کل ریسک پایینی ندارد.

نوشتن فرمول نهایی ضریب بتا در فایل اکسل

نوشتن فرمول نهایی ضریب بتا در فایل اکسل

چکیده مطلب:

در این مقاله سعی کردیم مراحل محاسبه ضریب بتا را گام به گام پیش برویم. چهار مرحله اصلی استخراج داده‌ها، همگام‌سازی، محاسبه بازدهی روزانه نماد و شاخص کل و نهایتا محاسبه ضریب بتا به طور کامل و مفصل آموزش داده شد. در مقاله “کاربرد ضریب بتا” در مورد تفسیر این پارامتر بحث کردیم و دریافتیم که سهام تدافعی و سهام تهاجمی به چه معناست. ممکن است بعضی نرم‌افزارها و یا سایت‌ها به صورت پیوسته ضریب بتا را محاسبه کرده و در اختیار کاربران خود قرار دهند. جدای از این که تجربه به ما نشان داده بسیاری از این پایگاه‌ها محاسبات دقیقی ندارند، از نظر ما لازم است شما به عنوان فعال بازار سرمایه خودتان هم توانایی انجام این محاسبات را داشته باشید.

۷ دیدگاه. من هم می‌خواهم دیدگاه خود را ارسال کنم

سلام راهی برای نمایش سریع ضریب بتای یک سهم وجود داره ؟

پاسخ
    امیرحسین ادیب نیا
    ۱۷ خرداد ۱۳۹۸ ۱۷:۱۷

    سلام
    خودتون میتونید یک فایل اکسل درست کنید و این اطلاعات رو سریع تر باسازی کنید
    ره آورد نوین ۳ رو هم میتونید بررسی کنید

    پاسخ
ساناز امینی
۱۱ خرداد ۱۳۹۸ ۰۹:۳۸

سلام ممنون بابت توضیحات کامل و عالی شما
یک سوال در متن نوشتید که «ضریب بتای سهام شرکت پتروشیمی پارس ۰٫۵۳۴» در حالی که در عکس ۱٫۲۷۷ دیده می شود آیا عملیات دیگری هم باید انجام دهیم تا به عدد ۰٫۵۳۴ برسیم؟
با تشکر

پاسخ

بسیار عالی و مفید دستتون درد نکنه

پاسخ
فائزه سقایی
۲۳ اسفند ۱۳۹۷ ۰۹:۵۲

عالییییییییییییییییی

پاسخ
کاظم شاهملکی
۲۸ آبان ۱۳۹۷ ۲۰:۴۱

بسیار عالی .

پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست